F.A.M.A JUBILATKA OD MALUCHA DO SENIORA



PL |  EN

CHÓRALNY KONCERT WIELKOPOSTNY

W sobotę 13 lutego Jarosław Wolanin i Chór Filharmonii Śląskiej zapraszają do kościoła ojców Oblatów NMP pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa (Katowice Koszutka, ul. Misjonarzy Oblatów M. N. 12) na Chóralny koncert wielkopostny.
Wielki post, w protestantyzmie określany jako czas pasyjny – czas pokuty, to okres przygotowujący do przeżycia najważniejszych dla chrześcijan, świąt wielkanocnych. W zachodniej tradycji liturgicznej obejmuje on okres liturgiczny od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Tradycyjnie wielki post określany bywa jako czterdziestodniowy (łac. Quadragesima). W pierwszych wiekach wielki post obejmował tylko Wielki Piątek i Wielką Sobotę. Na początku IV wieku, na pamiątkę czterdziestodniowego postu Jezusa na pustyni oraz czterdziestu lat wędrowania Izraelitów po ucieczce z Egiptu, został przedłużony do czterdziestu dni. Niedziele, jako dni świąteczne, nie były nigdy do niego wliczane.
Rozpoczynał się wielki post od posypania głów popiołem. W czasie postu chleb smarowało się powidłami lub maczano go w oliwie. Podawano śledzie bez śmietany, kawa również była bez śmietany i bez cukru, za to z palonych żołędzi. Inną z tradycyjnych potraw był kisiel owsiany. Piło się herbatę lipową, zamiast deserów podawano mało słodkie ciastka zwane wiekuistymi, gdyż można je było jeść w pół roku po upieczeniu. Kobiety na sześć tygodni zdobiły się czarnymi agatami albo drobiazgami z hebanu i onyksu w srebrze. Zdarzało się, że w czas postu dzieciom chowano zabawki, zostawiając tylko te najbardziej zniszczone, a zamiast baśni czytano im żywoty świętych
W czas postu nie wypadało grać skocznych polek i mazurków. Jeśli już, to smętne dumki i nokturny. Obecnie rozwija się tradycja wielkopostnego muzykowania z repertuarem pasyjnym i specjalnie dobieranym. Przejawem tej tendencji jest koncert muzyki kościelnej, na który serdecznie zapraszamy.
Koncert otworzą i zamkną utwory Hugona Distlera (1908-1942), uważanego za jednego z najwybitniejszych kompozytorów niemieckich XX wieku i najważniejszych przedstawicieli nowoczesnej muzyki Kościoła Ewangelickiego. Jego harmonia posiada swoje korzenie w tonacjach modalnych i pentatonice. Pomysłowa i rozwinięta rytmika opiera się na przykładach z renesansu i baroku. Z kombinacji różnych metrum poszczególnych głosów powstają dynamiczne i żywe utwory; muzykę Distlera charakteryzuje polifonia i polirytmia. Naziści, którzy go prześladowali, uznawali jego religijnie ukierunkowaną twórczość za zdegenerowaną. Grożąc śmiercią, zmuszono go do pójścia na front. Fizycznie i duchowo wyczerpany, popełnił samobójstwo w wieku 34 lat.
Sięgniemy następnie do dorobku mistrz romantycznej liryki instrumentalnej, Felixa Mendelssohna (1809-1847), który był też twórcą religijnych oratoriów Paulus, Elias i niedokończony Christus oraz kościelnych kompozycji, nawiązujących do muzyki renesansu i baroku, a także psalmów, motetów, kantat i utworów a cappella. Do romantycznej muzyki Mendelsohna nawiązują kościelne kompozycje Josepha Gabriela Rheinbergera (1839-1901), kapelmistrza na dworze królewskim w Monachium. Muzyka kościelna – m.in. 12 mszy, w tym trzy Requiem, Stabat Mater, liczne hymny i motety – zajmowała ważną pozycję w jego twórczości. Jego kościelne utwory dostosowane do wymogów liturgii, odznaczają się – jak zauważa muzykolog, ks. Edward Hinz – bogatą, chromatyczną harmoniką, śpiewną melodyką i siłą ekspresji. Potem, po religijnym utworze Petera Corneliusa (1824-1874), zaprzyjaźnionego z Ferencem Lisztem niemieckiego kompozytora, skrzypka, librecisty i poety, cenionego przede wszystkim jako jedynego przedstawiciela niemieckiej opery komicznej w drugiej połowie XIX wieku (Cyrulik z Bagdadu), rozbrzmi muzyka jego rówieśnika, Antona Brucknera (1824-1896), który z muzyką kościelną zetknął się już w dzieciństwie, śpiewając w chórze i grając na organach w swym kościele parafialnym.
W 1855 roku Anton Bruckner objął stanowisko organisty katedralnego w Linzu, które pełnił przeszło 20 lat. Zasłynął jako wirtuoz i improwizator. W Linzu powstały też pierwsze jego dojrzałe utwory – I Symfonia i 3 msze (d-moll, e-moll i f-moll). Potem w Wiedniu skomponował następne symfonie i 11 utworów kościelnych. Kompozytor był człowiekiem żywej i głębokiej wiary, twórczość muzyczną traktującym jako służbę Bogu. Jego religijna twórczość obejmuje różne formy, m.in. 9 mszy, liczne motety, 5 graduałów, 2 offertoria, 2 antyfony, 5 psalmów, 2 hymny a cappella, Magnificat i Te Deum. Podobnie, jak symfonie, cechuje je wysoki poziom Artystyczny, wyczucie ducha liturgii i zrozumienie przebiegu obrzędów liturgicznych. Dopełni ten koncert muzyka Maxa Regera (1873-1916), twórcy wielu utworów religijnych, m.in. Requiem, Psalmu 100, pieśni, kantat chorałowych i chóralnych utworów a cappella. Nawiązując do wzorów Johanna Sebastiana Bacha, stał się jednym z najwybitniejszych polifonistów doby poromantycznej. Zbliżył się do stylu neoklasycznego Johannesa Brahmsa, stosując jednak rozwiniętą harmonikę.
Serdecznie zapraszamy na wielkopostne, głęboko-refleksyjne muzykowanie.

 



13 lutego 2016, sobota godz. 19.00

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (OO. Oblaci)
Chóralny koncert wielkopostny
Chór Filharmonii Śląskiej
Jarosław Wolanin – dyrygent
Karina Paszek – prowadzenie
Program:
Hugo Distler – O Mensch, bewein dein Sünde gross
Felix Mendelssohn – Richte mich Gott op. 78 nr 2
Joseph Rheinberger – Warum toben die Heiden op. 40 nr 2
Peter Cornelius (wg J.S. Bacha) – Warum verbirgst op. 13 nr 1
Anton Bruckner – In monte Oliveti
Anton Bruckner – Vexilla regis WAB 51
Anton Bruckner – Christus factus est pro nobis WAB 11
Max Reger – Unser lieben Frauen op.138 nr 4
Max Reger – Das Agnus Dei op. 138 nr 6
Hugo Distler – Ich wollt, dass ich daheime wär

Projekt "Rozbudowa Filharmonii Śląskiej w Katowicach" współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu XI Kultura i Dziedzictwo Kulturowe, Działania 11.2 -Rozwój oraz poprawa stanu infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.

NEWSLETTER

Chcesz być powiadamiany o nowościach ?
Zamów newsletter: